postupci deobe imovineČlanom 77. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa propisan je rok u kome se sudska zaštita od uznemiravanja, odnosno oduzimanja državine može tražiti: u roku od 30 dana od dana saznanja za smetanje i učinioca, a najkasnije u roku od godinu dana od nastalog smetanja. Protekom godinu dana od nastalog smetanja, ova zaštita se ne može više sa uspehom tražiti.

Tužilac je držalac stvari ili prava, a tuženi lice koje je izvršio ili vrši smetanje državine držaoca. Sud pruža zaštitu prema poslednjem stanju državine i nastalom smetanju, pri čemu nije od uticaja pravo na državinu, pravni osnov državine i savesnost držaoca. Prema tome, pravo na zaštitu ima i držalac koji je državinu stekao silom, potajno ili zloupotrebom poverenja, osim prema licu od koga je na takav način došao do državine. Tužilac može da bude i sudržalac u odnosu na drugog sudržaoca ili sudržaoce.

 

U zavisnosti od toga da li je smetanje državine izvršeno u vidu oduzimanja ili uznemiravanja, tužba može biti usmerena na vraćanje oduzete državine i uspostavljanje stanja koje je postojalo pre izvršenog čina smetanja državine ili na prestanak daljeg uznemiravanja pod pretnjom novčane kazne. Reč je o tužbama kojima se tužbeni zahtev postavlja na način da sud tuženog obaveže na neko činjenje ili da se uzdrži od nekih postupaka kojima ometa držaoca u mirnom posedu stvari.

parnica

Tužba se podnosi osnovnim sudovima koji su stvarno nadležni za postupanje u ovoj vrsti postupaka. Mesna nadležnost zavisi od toga da li je reč o tužbi zbog smetanje državine na pokretnim stvarima ili nepokretnim. Kada su u pitanju pokretne stvari pored suda opšte mesne nadležnosti, nadležan je i sud na čijem području je nastalo smetanje, dok u slučaju nepokretnih stvari isključivo je mesno nadležan sud na čijem području se nalazi nepokretnost. Ako je u sporovima zbog smetanja državine na vazduhoplovu ili brodu nadležan domaći sud, pored suda na čijem se području vodi upisnik u koji je vazduhoplov, odnosno brod upisan, mesno je nadležan i sud na čijem se području dogodilo smetanje.